Sprawy spadkowe

Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód na to, że wskazana w nim osoba jest spadkobiercą. Poświadczenie dziedziczenia w Kancelarii Notarialnej może nastąpić wyłącznie na zgodne żądanie wszystkich osób wchodzących w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi.

Nie obowiązuje tutaj zasada właściwości miejscowej ze względu na ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy lub położenie majątku wchodzącego w skład spadku, wobec czego procedura ta może zostać przeprowadzona u wybranego notariusza na terenie całego kraju.

Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia poprzedza spisanie przez notariusza protokołu dziedziczenia przy udziale wszystkich osób zainteresowanych. W protokole tym, w zależności od czasu, jaki upłynął od śmierci spadkodawcy, zamieszcza się również oświadczenia spadkowe dotyczące przyjęcia lub odrzucenia spadku, zarówno z ustawy, jak i z testamentu.

Jeżeli spadkodawca pozostawił testament, przed spisaniem protokołu dziedziczenia notariusz, w obecności wszystkich osób zainteresowanych, dokonuje również jego otwarcia i ogłoszenia.

Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, jest więc równorzędnym dokumentem urzędowym. Procedura związana z przeprowadzeniem sprawy spadkowej w Kancelarii Notarialnej jest przy tym znacznie szybsza niż postępowanie sądowe w tym przedmiocie.

Notariusz odmówi sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia m.in. w przypadku, gdy:

• przed notariuszem nie stawią się jednocześnie wszystkie osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi lub nie ma między nimi zgodności co do składanych oświadczeń;
• notariusz poweźmie wątpliwość co do osoby spadkobiercy lub wysokości nabywanych przez niego udziałów w spadku;
• w toku postępowania ujawnią się okoliczności wskazujące, że spadkodawca pozostawił inne niż przedkładane testamenty, które nie zostały otwarte lub ogłoszone;
• spadek został otwarty przed dniem 1 lipca 1984 roku;
• dziedziczenie następuje na podstawie testamentów szczególnych;
• spadkobiercą ustawowym jest gmina lub Skarb Państwa;
• spadkodawca w chwili śmierci pozostawał cudzoziemcem lub nie posiadał żadnego obywatelstwa i nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej;
• w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub nieruchomości położone poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.

Z chwilą otwarcia spadku, tj. z chwilą śmierci spadkodawcy, aż do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercom przysługują wyłącznie określone ułamkowo udziały w przedmiotach należących do spadku. Ich wysokość określa treść aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza albo prawomocnego postanowienia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku.

Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe, natomiast od chwili działu spadku odpowiadają za nie proporcjonalnie do wielkości posiadanych udziałów.

Oznacza to, że do chwili działu spadku wierzyciele mogą żądać spełnienia świadczenia od jednego ze spadkobierców, od niektórych spadkobierców lub od wszystkich spadkobierców łącznie. Dopiero od momentu zawarcia umowy o dział spadku spadkobiercy zaczynają odpowiadać za długi spadkowe stosownie do wielkości ich udziałów w spadku. Od tego momentu wierzyciele mogą dochodzić od danego spadkobiercy jedynie części długu odpowiadającej nabytemu przez niego udziałowi.

Dział spadku może nastąpić:

• w drodze orzeczenia sądu;
• w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, pod warunkiem że zgodę na dokonanie działu spadku wyrażają wszyscy spadkobiercy.

Dział spadku jest czynnością prawną polegającą na podziale majątku spadkowego pomiędzy dotychczasowych spadkobierców ustawowych lub testamentowych. Umożliwia on spadkobiercom rozdzielenie składników wchodzących w skład spadku według ich uznania.

Dział spadku może zostać dokonany:

• na rzecz konkretnych osób;
• odpłatnie, tj. z obowiązkiem dokonania spłaty;
• nieodpłatnie;
• jako całkowity, jeżeli obejmuje cały spadek;
• jako częściowy, jeżeli obejmuje wyłącznie część spadku.

Stronami umowy o dział spadku są wszyscy spadkobiercy, zarówno ustawowi, jak i testamentowi.

Zawarcie umowy o dział spadku, w skład którego wchodzą nieruchomość, prawo użytkowania wieczystego, lokal stanowiący odrębną nieruchomość czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, wymaga zachowania formy aktu notarialnego.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego umowę o dział spadku, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.

Zgodnie z brzmieniem art. 1012 ustawy Kodeks Cywilny spadkobierca może:

• przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi, czyli przyjąć go wprost;
• przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności za długi, czyli z dobrodziejstwem inwentarza;
• odrzucić spadek.

Odrzucenie spadku przybiera formę oświadczenia woli spadkobiercy i może zostać dokonane przed sądem lub notariuszem. Do odrzucenia spadku dochodzi najczęściej w sytuacji, gdy w skład spadku wchodzą długi, których wysokość przewyższa wartość całego lub większości spadku.

Spadkobierca może odrzucić spadek po spadkodawcy w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia tak, jakby nie dożył otwarcia spadku.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.

Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks Cywilny spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim. Zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba że umówiono się inaczej.

Przedmiotem umowy zrzeczenia się dziedziczenia jest wyłącznie prawo do dziedziczenia ustawowego, co oznacza, że skutki prawne takiej umowy nie dotyczą dziedziczenia testamentowego.

Skutki zrzeczenia się dziedziczenia następują dopiero z chwilą śmierci spadkodawcy, czyli w momencie otwarcia spadku. Osoba, która zrzekła się dziedziczenia, oraz jej zstępni, o ile nie umówiono się inaczej, zostają wyłączeni od dziedziczenia i są traktowani tak, jakby nie dożyli otwarcia spadku.

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia nie ma charakteru osobistego, wobec czego może zostać zawarta również przez pełnomocnika posiadającego stosowne umocowanie w tym zakresie.

Zrzeczenie się dziedziczenia może zostać uchylone przez umowę zawartą między osobą, która zrzekła się dziedziczenia, a osobą, po której dziedziczenia się zrzeczono.

Umowa zrzeczenia się dziedziczenia, jak również umowa uchylająca zrzeczenie się dziedziczenia, wymagają pod rygorem nieważności zachowania formy aktu notarialnego.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego umowę zrzeczenia się dziedziczenia, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.

Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks Cywilny:

• rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament;
• testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy;
• spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia;
• sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych;
• testamentu nie można sporządzić ani odwołać przez przedstawiciela.

Z chwilą śmierci spadkodawcy jego dotychczasowy majątek podlega dziedziczeniu przez spadkobierców ustawowych lub przez osoby wskazane w treści testamentu obejmującego rozrządzenie przez spadkodawcę majątkiem na wypadek śmierci.

Istnieje szereg możliwości dotyczących rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci. Spadkodawca może sporządzić:

• testament zwykły, w którym do całego spadku, w zakresie wszelkich składników wchodzących w skład masy spadkowej, powoła osoby wskazane w jego treści;
• testament z zapisem windykacyjnym, który umożliwia rozdysponowanie składników majątku oznaczonych co do tożsamości pomiędzy konkretnie wskazane w treści testamentu osoby.

Testament może również obejmować:

• zapisy stanowiące zobowiązanie do spełnienia określonego świadczenia majątkowego;
• polecenia stanowiące zobowiązanie do oznaczonego działania lub zaniechania, przy jednoczesnym braku wskazania wierzyciela;
• powołanie wykonawcy testamentu do sprawowania zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem;
• pozbawienie zstępnych, małżonka i rodziców zachowku, czyli wydziedziczenie.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego testament, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.

Celem wprowadzenia przepisów dotyczących zarządu sukcesyjnego jest przede wszystkim zapewnienie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy.

Zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony za życia przedsiębiorcy. Podejmując decyzję o ustanowieniu zarządcy, osoba prowadząca działalność gospodarczą musi powołać odpowiednią osobę do pełnienia tej funkcji oraz dokonać stosownego wpisu do CEIDG.

Zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony również po śmierci przedsiębiorcy. Wówczas zarządcę sukcesyjnego może powołać:

• małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
• spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy;
• spadkobierca testamentowy przedsiębiorcy.

W przypadku gdy jest kilku spadkobierców, do powołania zarządcy sukcesyjnego niezbędna jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100. Uprawnienie do powołania zarządcy sukcesyjnego wygasa z upływem dwóch miesięcy, licząc od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku.

Zarządca sukcesyjny:

• działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku;
• dokonuje czynności zwykłego zarządu w sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku;
• dokonuje czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu za zgodą wszystkich właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, a w przypadku braku takiej zgody za zezwoleniem sądu;
• może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku;
• może zostać odwołany zarówno przez spadkobierców, jak i przez sąd w przypadku rażącego naruszenia swoich obowiązków;
• może zrezygnować z pełnienia tej funkcji.

Co do zasady zarząd sukcesyjny wygasa z upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy, przy czym sąd z ważnych przyczyn może przedłużyć okres zarządu sukcesyjnego na czas nie dłuższy niż pięć lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Ustanowienie zarządcy sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Powołanie zarządcy sukcesyjnego notariusz zgłasza do CEIDG niezwłocznie, nie później jednak niż w następnym dniu roboczym po dniu powołania zarządcy sukcesyjnego.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego protokół powołania lub odwołania zarządcy sukcesyjnego oraz sporządzenia aktu powołania lub odwołania zarządcy sukcesyjnego, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.