Sprawy rodzinne

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego powstaje między małżonkami, z mocy prawa, wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa przez obojga małżonków lub jednego z nich, z wyjątkiem przedmiotów, które z mocy prawa wchodzą w skład majątków osobistych każdego z małżonków.

Wspólność ustawowa majątkowa małżeńska może zostać zmieniona w czasie trwania małżeństwa, co powoduje ustanie dotychczasowego ustroju majątkowego, jak również wprowadzona przed jego zawarciem, przez co majątek wspólny małżonków w ogóle nie powstanie. Umowa majątkowa małżeńska może być także w każdej chwili zmieniona lub rozwiązana.

Istnieją cztery rodzaje małżeńskich umów majątkowych, do których należą:

• umowa wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej, w której każdy z małżonków zachowuje majątek nabyty zarówno przed zawarciem umowy, jak również majątek nabyty później;
• umowa wprowadzająca ustrój rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków, w której stosunki między małżonkami podlegają ustrojowi rozdzielności majątkowej, jednakże w chwili ustania małżeństwa małżonek, którego dorobek, czyli wzrost wartości majątku po zawarciu umowy majątkowej, jest mniejszy niż dorobek drugiego z małżonków, może żądać ich wyrównania poprzez zapłatę lub przeniesienie na jego rzecz prawa;
• umowa rozszerzająca wspólność ustawową majątkową małżeńską, w której w skład majątku wspólnego małżonków wejdą także przedmioty zasadniczo wchodzące w skład majątku osobistego każdego z małżonków, tj. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, z wyłączeniem:
  • przedmiotów majątkowych, które przypadną małżonkowi z tytułu dziedziczenia, zapisu lub darowizny;
  • praw majątkowych wynikających ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom;
  • praw niezbywalnych, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • wierzytelności z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, o ile nie wchodzą one do wspólności ustawowej, jak również wierzytelności z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę;
  • niewymagalnych jeszcze wierzytelności o wynagrodzenie za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej każdego z małżonków;
  • przedmiotów majątkowych służących wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków;
  • przedmiotów uzyskanych z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, z wyłączeniem wierzytelności o te przedmioty;
  • wymagalnych wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • przedmiotów majątkowych uzyskanych z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;
  • praw autorskich i praw pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy;
  • przedmiotów majątkowych nabytych w zamian za składniki majątku osobistego.
• umowa ograniczająca wspólność ustawową, w której małżonkowie określają, jakie przedmioty majątkowe nie będą wchodziły w skład majątku objętego wspólnością ustawową majątkową małżeńską, mimo że weszłyby do niego w ustawowym ustroju majątkowym. Umowa ta nie może wyłączyć z majątku wspólnego składników, które z mocy prawa stanowią majątek obojga małżonków, sprawić, że majątek wspólny przestanie istnieć, ani naruszać postanowień art. 353¹ ustawy Kodeks Cywilny.

Zawarcie umowy majątkowej małżeńskiej musi zostać dokonane w formie aktu notarialnego.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego umowę majątkową małżeńską, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.

Niezależnie od przyczyn ustanie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej wymaga przeprowadzenia podziału dotychczasowego majątku wspólnego małżonków. Podział majątku wspólnego może zostać dokonany zarówno na podstawie umowy, jak i na mocy postanowienia sądu.

Umowa o podział majątku wspólnego może zostać zawarta w dowolnej formie, jednakże jeśli w skład majątku wspólnego małżonków wchodzi nieruchomość, prawo użytkowania wieczystego, lokal stanowiący odrębną nieruchomość lub spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, forma aktu notarialnego wymagana jest pod rygorem nieważności.

Umowny podział majątku wspólnego dokonany w formie aktu notarialnego może obejmować:

• całkowity podział majątku, obejmujący wszelkie aktywa wchodzące w skład majątku wspólnego;
• częściowy podział majątku, obejmujący jedynie część majątku, z możliwością zawarcia w późniejszym czasie umowy uzupełniającej dotyczącej pozostałych składników majątku wspólnego.

Podział majątku wspólnego może nastąpić poprzez:

• podział w naturze, polegający na wydzieleniu określonych składników na rzecz każdego z małżonków, przy czym różnica w wartościach nabywanych praw może zostać wyrównana poprzez dopłaty;
• przyznanie określonych składników jednemu z małżonków na wyłączną własność, z jednoczesnym obowiązkiem dokonania spłaty na rzecz drugiego małżonka;
• podział cywilny, polegający na sprzedaży określonych przedmiotów i podziale sumy pieniężnej uzyskanej ze sprzedaży;
• ustanowienie odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych.

Podział majątku wspólnego może nastąpić dopiero po ustaniu wspólności majątkowej. Oznacza to, że przed dokonaniem podziału majątku sąd musi rozwiązać związek małżeński poprzez rozwód bądź małżonkowie mogą dokonać podziału, pozostając w związku małżeńskim, lecz już po zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej wyłączającej wspólność ustawową majątkową małżeńską.

W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego umowę o podział majątku wspólnego, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.